Hukuncin Gina da Raya Masallatai: Darasin Suratut-Tawbah 9:17–18
Bayani, Tafsiri da Abin da Malamai Suka Tabbatar Game da Masallatan Allah
Darul Shukur Islamic Resource Center
Masallaci wuri ne mai tsarki a Musulunci. Shi ne wurin da ake bautar Allah, ake yin Sallah, karatun Al-Qur’ani, zikiri, koyar da ilimin addini da kuma tunatar da mutane game da Allah da ranar Lahira.
Saboda irin wannan matsayi da masallatai suke da shi, Al-Qur’ani ya yi bayanin irin mutanen da suka cancanci raya masallatan Allah, tare da bayyana cewa imani da Allah da ranar Lahira yana daga cikin muhimman siffofin waɗanda ke raya gidajen Allah.
Daya daga cikin manyan ayoyin da suka yi magana a kan wannan batu ita ce Suratut-Tawbah, aya ta 17, wadda ta biyo bayan bayanin halin mushrikai da dangantakarsu da Al-Masjid al-Haram.
Aya daga Al-Qur’ani: Suratut-Tawbah 9:17
Ma’ana: “Bai dace mushrikai su raya masallatan Allah ba, alhali suna shaida wa kansu da kafirci. Waɗannan ayyukansu sun rushe, kuma a cikin Wuta za su dawwama.”
Suratut-Tawbah (9:17)
Me Ayar Take Koyarwa?
Ayar tana magana ne a kan mushrikai da suka kasance suna jingina abokan tarayya ga Allah a ibada, sannan suna da'awar cewa su ne masu kula da gidajen Allah. Allah Ya bayyana cewa irin wannan da'awar ba ta dace da hakikanin imani ba.
Ma’anar “ya‘murū masājidallāh” ba ta tsaya kawai ga gina bango ko gyaran gini ba. A cikin tafsiri, kalmar ‘imārah tana iya ƙunsar raya masallaci da ibada, Sallah, kula da shi, gyaransa da sauran ayyukan da suka shafi hidimar gidan Allah.
Ibn Kathir ya bayyana cewa ayar ta 17 tana da alaƙa da ayar da ta biyo bayanta, wato 9:18, wadda ta bayyana cewa masu raya masallatan Allah su ne waɗanda suka yi imani da Allah da ranar Lahira, suka tsayar da Sallah, suka bayar da Zakkah, kuma suka ji tsoron Allah. 1
Dalilin da Ya Sa Ayar Ta Ambaci Shirka
Masallaci an gina shi ne domin a bauta wa Allah Shi kaɗai. Saboda haka, gininsa ko kula da shi ba za su zama hujjar mutum idan aqidarsa ta ƙunshi shirka ba.
Wannan shi ne abin da ayar take jan hankali a kai: asalin manufar masallaci ita ce tauhidi da bautar Allah Shi kaɗai.
Ibn Kathir ya bayyana cewa waɗanda aka ambata a cikin ayar sun kasance suna shaida wa kansu kafirci ta hanyar aqidarsu da maganganunsu da ayyukansu, kuma ya danganta rushewar ayyukansu da shirka. 2
Su Wane Ne Masu Raya Masallatan Allah?
Ma’ana: “Abin da ya dace shi ne waɗanda suka yi imani da Allah da ranar Lahira, suka tsayar da Sallah, suka bayar da Zakkah, kuma ba sa tsoron kowa sai Allah, su ne masu raya masallatan Allah. Waɗannan ne ake sa ran za su kasance cikin shiryayyu.”
Suratut-Tawbah (9:18)
Ayar ta 18 ta zo kai tsaye bayan aya ta 17. Wannan yana nuna bambanci tsakanin wanda yake da'awar kula da gidan Allah saboda al'ada, suna ko matsayi, da kuma wanda yake raya masallaci bisa imani da biyayya ga Allah.
Muhimman Siffofin Masu Raya Masallatai
- Imani da Allah: Wannan shi ne tushen dukkan ibada.
- Imani da ranar Lahira: Mai imani da Lahira yana tuna cewa ayyukansa za a yi masa hisabi.
- Tsayar da Sallah: Masallaci ba gini kawai ba ne; babban manufarsa ita ce bautar Allah da gudanar da Sallah.
- Bayar da Zakkah: Ayar ta haɗa Sallah da Zakkah saboda muhimmancin ayyukan ibada da kuma hakkokin al'umma.
- Tsoron Allah: Mai raya masallaci da gaskiya ba ya mayar da ibada hanyar neman yabo ko suna.
Ma’anar Raya Masallaci
Malamai sun bayyana cewa raya masallaci na iya kasancewa ta hanyoyi daban-daban.
1. Raya Masallaci da Ibada
Wannan ya haɗa da Sallah, karatun Qur’ani, zikiri, addu’a, i‘tikafi, karatun ilimin addini da sauran ibadodi.
2. Raya Masallaci da Kula da Gini
Wannan ya haɗa da gina masallaci, gyara shi, tsaftace shi, samar da kayan amfani da kuma kula da lafiyarsa da tsarinsa.
Wasu malaman tafsiri sun bayyana cewa “عمارة المساجد” tana iya haɗa waɗannan ma’anoni biyu: raya masallaci ta fuskar ibada da kuma kula da ginin da hidimarsa. 3
Shin Akwai Ijma’i a Kan Dukkan Bayanai?
Ya kamata a yi taka-tsantsan wajen amfani da kalmar Ijma’i. Akwai manyan abubuwan da ayoyin suke tabbatarwa a sarari, amma wasu bayanan fikihu da suka shafi cikakken hukuncin shigar wanda ba Musulmi ba cikin masallatai, ko nau'in “raya” da ya shafi wasu masallatai, malamai sun yi bambancin ra'ayi a kansu.
Saboda haka, ba daidai ba ne a ce akwai ijma’i a kan dukkan ƙananan hukunce-hukuncen fikihu da ake dangantawa da wannan aya. Abin da yake bayyane daga ayoyin shi ne cewa tauhidi da imani su ne tushen raya masallatan Allah ta fuskar ibada, kuma ayar 9:18 ta danganta raya masallatai da imani, Sallah, Zakkah da tsoron Allah.
Wata Aya Mai Ƙara Bayani
“Me ya sa Allah ba zai azabtar da su ba, alhali suna hana mutane zuwa Masjidil-Haram, kuma ba su kasance waliyyansa ba? Masu cancantar kula da shi su ne masu taqawa, amma mafi yawansu ba su sani ba.”
Suratul-Anfal (8:34)
Ibn Kathir ya kawo wannan aya wajen bayanin Suratut-Tawbah 9:17, yana nuna alaƙar da ke tsakanin cancantar kula da gidajen Allah da taqawa. 4
Hadisi Game da Masallatai
Manzon Allah ﷺ ya nuna muhimmancin kasancewa cikin masallatai da yawan zuwa gare su. A cikin wani hadisi da aka ruwaito daga Abu Sa’id Al-Khudri رضي الله عنه, an ambaci cewa idan aka ga mutum yana yawan zuwa masallaci, a yi masa kyakkyawan zato game da imaninsa, tare da danganta hakan da Suratut-Tawbah 9:18.
An ruwaito shi a Tirmidhi da wasu littattafan Hadisi; malamai sun yi magana kan ƙarfinsa saboda akwai bambanci a matsayin isnadinsa. Saboda haka ba a gabatar da shi a nan a matsayin hujjar Sahihayn ba.
Manyan Darussan da Za Mu Koya
- Masallaci na Allah ne: Ya kamata a girmama shi, a kiyaye tsarkinsa da a tabbatar da cewa ana gudanar da ibada a cikinsa.
- Gini kaɗai ba ya isa: Babban abin da ke raya masallaci shi ne ibada da biyayya ga Allah.
- Sallah ita ce zuciyar rayuwar masallaci: Saboda haka musulmi ya kamata ya kasance mai kula da Sallah a kan lokaci.
- Tsoron Allah yana da muhimmanci: Mai kula da masallaci ya nisanci son suna, riya da amfani da ibada domin abin duniya.
- Masallaci cibiyar ilimi ne: Ya kamata a raya shi da karatun Qur’ani, Hadisi, Fiqhu da sauran ilimin da ke taimaka wa mutane su bauta wa Allah daidai.
- Al’umma tana da hakki: Kula da masallaci, tsaftace shi, gyaransa da taimakawa wajen ayyukansa suna daga cikin hanyoyin hidimar addini.
Ta Yaya Za Mu Raya Masallatanmu?
- Mu riƙa halartar Sallah a masallaci gwargwadon ikonmu.
- Mu riƙa karatun Al-Qur’ani a masallaci.
- Mu taimaka wajen tsaftace masallaci.
- Mu taimaka wajen gyara kayan masallaci da abubuwan da ake amfani da su.
- Mu tallafa wa shirye-shiryen koyar da addini masu inganci.
- Mu guji hayaniya da duk wani abu da ya saba wa tsarkin masallaci.
- Mu koya wa yara girmama masallaci da ladubansa.
- Mu yi amfani da masallaci wajen ƙarfafa zumunci da taimakon al’umma cikin abin da Shari’a ta yarda da shi.
Tambayar Da Ya Kamata Mu Yi Wa Kanmu
Idan Allah Ya ce masu raya masallatai su ne waɗanda suka yi imani, suka tsayar da Sallah, suka bayar da Zakkah kuma suka ji tsoron Allah, ya kamata kowannenmu ya tambayi kansa:
“Ni ina cikin waɗanda suke raya gidan Allah ne kawai da gini, ko kuma ina cikin waɗanda suke raya shi da imani, Sallah, Qur’ani, ilimi da biyayya?”
Wannan ita ce babbar darasin ayoyin Suratut-Tawbah 9:17–18.
Kammalawa
Suratut-Tawbah 9:17 tana tunatar da mu cewa masallatai ba gine-gine kawai ba ne. Su gidajen ibada ne da aka gina domin bautar Allah Shi kaɗai. Saboda haka, raya masallaci ya kamata ya kasance tare da ingantaccen imani, tsayar da Sallah, biyayya da tsoron Allah.
Aya ta 18 ta ƙara bayyana wannan ma’ana ta hanyar ambaton siffofin masu raya masallatan Allah: imani da Allah da ranar Lahira, tsayar da Sallah, bayar da Zakkah da tsoron Allah.
Saboda haka, ya kamata musulmi ya fahimci cewa taimakon gina masallaci babban abu ne, amma kada ya tsaya a nan. Ya kamata ya taimaka wajen raya masallacin da ibada, ilimi, Qur’ani, Sallah, kyawawan ɗabi’u da hidimar al’umma.
Allah Ya sanya mu cikin waɗanda suke raya masallatanSa da imani da ikhlasi, Ya karɓi ayyukanmu, Ya tsarkake zukatanmu daga riya, Ya kuma sa masallatanmu su kasance cibiyoyin tauhidi, ilimi, Sallah da shiriya. Amin.
Domin ƙarin karatuttukan Musulunci, Tafsirin Al-Qur’ani, Hadisai da tunatarwa masu amfani:
Darul Shukur Islamic Resource Center
0 Comments