Amana, Shaida da Tsoron Allah
Tafsiri, Darussa da Hukunce-hukuncen Al-Baqarah Aya ta 283
Ayar 283 ta Suratul Baqarah tana daga cikin manyan ayoyin da suka bayyana ƙa'idodin mu'amala, amana, rubuta bashi, jinginar kaya, gaskiya wajen bayar da shaida da kuma tsoron Allah. Wannan aya ta nuna cewa Musulunci ba addinin ibada kaɗai ba ne, har ma addini ne da ya tsara harkokin rayuwar yau da kullum cikin adalci da gaskiya.
Ayar Al-Qur'ani
Ma'anar Aya
Idan kuna tafiya kuma ba ku sami mai rubuta yarjejeniyar bashi ba, to a yi jinginar kaya. Idan kuma kuna amincewa da juna, wanda aka ba amana ya mayar da amanarsa yadda ya kamata, ya ji tsoron Allah Ubangijinsa. Kada ku ɓoye shaida, domin duk wanda ya ɓoye ta, zuciyarsa ta yi zunubi. Kuma Allah Masani ne ga duk abin da kuke aikatawa.
Asbabin Saukar Aya
Wannan aya ta zo ne bayan ayar bashi (Al-Baqarah:282), mafi tsawon aya a Al-Qur'ani. Ta bayyana abin da ya kamata a yi idan ba a samu marubuci ko shaidu ba, musamman yayin tafiya. Hakan yana nuna yadda Musulunci ya tanadi hanyoyin kare haƙƙin mutane a kowane hali.
Hukunce-hukuncen da Aya Ta Ƙunsa
- Halaccin jinginar kaya (Rahn) wajen bashi.
- Muhimmancin cika amana.
- Wajabcin tsoron Allah a duk mu'amala.
- Haramcin ɓoye shaida.
- Allah Yana sane da duk abin da bayinsa suke aikatawa.
Hujjoji Daga Sunnah
An karɓo daga Ummul Mu'minin A'ishah (RA) cewa:
"Manzon Allah ﷺ ya sayi abinci daga wani Bayahude da bashi, sannan ya jinginar masa sulkensa." (Sahih al-Bukhari da Sahih Muslim)
Wannan hadisin ya tabbatar da halaccin jinginar kaya a Musulunci.
Muhimmancin Amana
Annabi ﷺ ya ce:
"Ka mayar da amana ga wanda ya ba ka ita." (Sunan Abu Dawud da At-Tirmidhi)
Musulmi na gari shi ne wanda ake yarda da shi wajen dukiya, magana, aiki da alƙawari.
Haramcin Ɓoye Shaida
Allah Ya yi gargaɗi mai tsanani ga masu ɓoye shaida saboda hakan yana haifar da zalunci, cin haƙƙin mutane da rushe adalci.
Annabi ﷺ ya ce:
"Shin ba zan ba ku labarin manyan zunubai ba?... Shaidar ƙarya." (Sahih al-Bukhari da Sahih Muslim)
Idan shaidar ƙarya tana daga cikin manyan zunubai, to ɓoye shaidar gaskiya ma babban laifi ne kamar yadda wannan aya ta nuna.
Ijma'in Malamai
Malaman Musulunci sun yi ijma'i a kan abubuwa masu zuwa da wannan aya ta tabbatar:
- Amana wajibi ce a mayar wa mai ita.
- Cin amana haramun ne.
- Shaidar ƙarya haramun ce kuma tana daga cikin manyan zunubai.
- Ba ya halatta mutum ya ɓoye shaidar da ake buƙatarsa ya bayar domin tabbatar da adalci.
- Tsoron Allah shi ne ginshiƙin duk wata mu'amala tsakanin mutane.
Imam An-Nawawi, Ibn Kathir, Al-Qurtubi, Ibn Abdil Barr da sauran manyan malamai sun bayyana muhimmancin cika amana da hana cin amanar mutane bisa wannan aya da sauran nassosi.
Darussa Ga Rayuwarmu
- Rubuta yarjejeniyar bashi yana kare haƙƙin kowa.
- A guji cin amana ko da babu mai gani.
- A kasance masu gaskiya wajen shaida.
- A kiyaye dukiyar jama'a da ta gwamnati.
- A yi kasuwanci cikin amana da adalci.
- A tuna cewa Allah Yana ganin komai ko da mutane ba su gani ba.
Kammalawa
Ayar Al-Baqarah ta 283 ta koyar da cewa tushen zaman lafiya da ci gaban al'umma shi ne amana, gaskiya, adalci da tsoron Allah. Idan mutane suka kiyaye waɗannan ƙa'idoji, za a samu amincewa tsakanin al'umma, kasuwanci zai bunƙasa, zalunci zai ragu, kuma albarkar Allah za ta sauka.
Allah Ya sanya mu cikin masu cika amana, masu faɗin gaskiya, masu tsoronSa a fili da ɓoye, Ya kuma kare mu daga cin amana da ɓoye shaidar gaskiya. Āmīn.
Darul Shukur Islamic Resource Center
Domin ƙarin Tafsirin Al-Qur'ani, Hadisai Ingantattu da darussan Musulunci, ziyarci:
 Bisa Al-Qur'ani, Sunnah da Fahimtar Malamai){kind=link}
0 Comments