Abubuwan da ke Bata Azumi a Musulunci (Cikakken Bayani Tare da Hujjoji daga Qur’ani da Hadisi)

Azumi yana daga cikin ginshiƙan Musulunci

“Ya ku waɗanda suka yi imani! An wajabta muku azumi kamar yadda aka wajabta shi ga waɗanda suke gabanku domin ku kasance masu taƙawa.” (Suratul Baqarah 2:183)

Azumi yana nufin kame kai daga ci, sha da sauran abubuwan da ke karya azumi daga fitowar alfijir zuwa faduwar rana da niyya. A ƙasa ga cikakken bayani kan abubuwan da ke bata azumi tare da hujjoji ingantattu.

Abubuwan da ke Bata Azumi

1. Cin Abinci ko Shan Abin Sha da Gangan

Duk wanda ya ci ko ya sha da gangan a cikin yini na azumi, azuminsa ya baci.

“Ku ci ku sha har sai farin zare ya bayyana muku daga baƙin zare na alfijir, sannan ku cika azumi zuwa dare.” (Suratul Baqarah 2:187)

Amma: Idan mutum ya manta ya ci ko ya sha, azuminsa bai baci ba.

Manzon Allah ﷺ ya ce: “Duk wanda ya manta yana azumi ya ci ko ya sha, to ya cika azuminsa, domin Allah ne Ya ciyar da shi Ya shayar da shi.” (Bukhari da Muslim)

2. Saduwa (Jima’i) da Mata a Rana

Yin jima’i a cikin yini na Ramadan yana bata azumi kuma yana wajabta kaffara mai tsanani.

(Suratul Baqarah 2:187) ta nuna an halatta saduwa da dare, wanda hakan ke nuna haramcinta da rana.

A cikin hadisin da aka rawaito a :contentReference[oaicite:1]{index=1}, wani mutum ya zo wajen Manzon Allah ﷺ ya ce: “Na halaka ya Manzon Allah!” saboda ya sadu da matarsa a Ramadan. Sai aka umurce shi da kaffara:

• ’Yantar da bawa
• Ko azumin watanni biyu a jere
• Ko ciyar da miskinai sittin

3. Fitar Maniyyi da Gangan

Duk wanda ya fitar da maniyyi da gangan ta hanyar wasa ko kallon batsa, azuminsa ya baci. Amma mafarki (ihtilam) ba ya bata azumi.

4. Yin Amai da Gangan

Manzon Allah ﷺ ya ce: “Wanda ama ta rinjaye shi (ba da gangan ba), babu ramako a kansa. Amma wanda ya yi ama da gangan, sai ya rama.” (Tirmizi – Hadisi Ingantacce)

5. Zubar Jinin Haila ko Nifasi

Idan mace ta fara haila ko nifasi a rana, azuminta ya baci kuma za ta rama bayan Ramadan.

Nana A’isha (RA) ta ce: “Mun kasance muna yin haila a zamanin Manzon Allah ﷺ, ana umurtar mu da mu rama azumi, amma ba a umurtar mu da mu rama sallah.” (Muslim)

6. Shigar Abinci ko Magani Cikin Jiki ta Hanyar Da Ta Kai Ciki

Allura mai gina jiki (nutritional injection) ko drip da ke maye gurbin abinci yana karya azumi. Amma allurar magani wadda ba ta maye gurbin abinci ba, mafi yawan malamai sun ce ba ta karya azumi.

Abubuwan da Ba Su Bata Azumi Ba

• Mantawa a ci ko a sha
• Fitar maniyyi ta mafarki
• Amai da ba da gangan ba
• Aski ko yanke farce
• Yin wanka
• Allurar magani marar gina jiki

Kammalawa

Abubuwan da ke bata azumi manya ne guda shida: cin abinci da gangan, jima’i, fitar maniyyi da gangan, yin amai da gangan, haila/nifasi, da shigar abin gina jiki cikin jiki.

Allah Ya ba mu ikon kiyaye azuminmu kamar yadda ya dace.

Manazarta: Qur’ani Mai Tsarki, Sahih Bukhari, Sahih Muslim, Tirmizi.